Shadow – Sự trở lại đầy ấn tượng của Trương Nghệ Mưu

.

Xuất thân là một nhà quay phim, không khó hiểu khi những bộ phim của Trương Nghệ Mưu đều mang tính thẩm mỹ rất cao, từ màu sắc, khung cảnh, phục trang cho tới cách bài trí. Đường về nhà, Đèn lồng đỏ treo cao, Cúc Đậu, Thu Cúc đi kiện… là những bộ phim đẹp đến nao lòng mang đậm dấu ấn của vị đạo diễn họ Trương này. Và Ảnh cũng là một bộ phim như vậy. Không có những màu sắc tươi sáng như Đường về nhà, không đỏ rực như Đèn lồng đỏ treo cao, cũng không dùng sắc trắng đen để chỉ thời gian như trong Trở về, Ảnh là bộ phim lấy tông màu đen trắng làm chủ đạo, nhưng không vì thế mà bộ phim trở nên nhàm chán và đơn điệu.

Ảnh lấy bối cảnh Trung Quốc cổ đại khi vẫn còn bị phân chia thành nhiều vương quốc, khi mà chiến tranh loạn lạc, tranh giành lãnh thổ là việc diễn ra thường xuyên. Để tránh bị vong mạng trong những cuộc chiến, người ta hay dùng thế thân, còn gọi là ảnh tử, để bảo toàn mạng sống cho chân thân. Ngoài chân thân, không ai được biết về sự tồn tại của ảnh tử. Ảnh là câu chuyện về một ảnh tử lớn lên trong bóng tối, phải hành động và sống một cuộc sống theo mệnh lệnh của chủ nhân.

Đô đốc Tử Ngu (do diễn viên Đặng Siêu thủ vai) trở nên già yếu bệnh tật sau nhát chém của Dương Thương (Hồ Quân). Vì không thể để lộ tình trạng của mình nên Tử Ngu dùng Cảnh Châu làm ảnh tử. Cảnh Châu có bề ngoài y hệt Tử Ngu nhưng tính cách và xuất thân lại trái ngược hoàn toàn. Cảnh Châu tuy ban đầu chỉ là cái bóng, nhưng cái bóng ấy ngày một lớn hơn, và đến một ngày, ảnh tử hoàn toàn có nguy cơ thế chỗ chân thân.

Không chỉ là câu chuyện về chân thân - ảnh tử, Ảnh còn là bộ phim mang nhiều hàm ý và triết lý phương Đông. Trong Ảnh, các nhân vật hoàn toàn không được chia thành tuyến chính diện hay phản diện. Ngay cả Tiểu Ngải (Tôn Lệ), phu nhân của Tử Ngu cũng phải nói rằng: “Rất nhiều chuyện trên đời không hề có đúng sai”. Xuyên suốt bộ phim, mặt tốt lẫn mặt xấu của nhân vật đều được thể hiện qua từng lớp lang, khiến người xem thấy được cả những mâu thuẫn nội tâm của nhân vật. Mở đầu phim là “cuộc chiến” giữa đô đốc Tử Ngu và chúa công Bái Lương (Trịnh Khải), sau đó các nhân vật mới dần được hệ thống lại. Vì thế, nhịp phim của Ảnh khá chậm rãi và trầm lắng, tuy nhiên càng về sau chuyện phim càng trở nên thu hút, không phải bằng những pha võ thuật, mà bởi những góc tối trong mỗi nhân vật lúc này mới dần lộ ra. Bái Lương thoạt nhìn có vẻ là một tên hôn quân chìm đắm tửu sắc nhưng hóa ra bên trong lại là một kẻ mưu sâu kế hiểm. Tử Ngu bề ngoài là một đại thần hết mực phụng sự vương triều nên cảm thấy chán nản với vị vua nhu nhược ham mê sắc dục, nhưng hóa ra bên trong cũng âm ỉ dã tâm lật đổ ngai vàng. Cảnh Châu vốn là một cái bóng chỉ biết làm theo lệnh của Tử Ngu, nhưng cái bóng ấy lớn dần và bắt đầu thế chỗ chân thân. Tuy không được chia theo chính diện – phản diện nhưng mỗi nhân vật trong phim đều có một nửa đối lập với mình. Bái Lương nhu nhược với tiểu muội là công chúa Thanh Bình dũng cảm (Quan Hiểu Đồng), Tử Ngu và Cảnh Châu tuy giống nhau về ngoại hình nhưng xuất thân hoàn toàn khác biệt. Hai nửa đối lập vừa đối nghịch, đồng thời cũng lại hòa hợp với nhau, cùng tương trợ để làm nổi bật cá tính mỗi người. Càng xem phim, khán giả sẽ càng nhận ra rằng cuộc sống không chỉ đơn thuần là thiện – ác hay trắng – đen. Như triết lý âm dương hòa hợp, không có mặt nào hoàn toàn là tốt hay xấu cả.

Là vị đại đô đốc với những chiến công lẫy lừng, nhưng Tử Ngu không thể nhìn ra cách để hóa giải đao pháp của Dương Thương. Phải đến khi Tiểu Ngải bằng sự ôn nhu của mình, lấy nhu khắc chế cương thì Tử Ngu mới ngộ ra. Đây cũng là chi tiết thể hiện rõ nhất về triết lý âm – dương của bộ phim. Quan hệ giữa Tử Ngu và Cảnh Châu cũng như hai cực trắng đen của thái cực đồ, và Tiểu Ngải là người đứng giữa để dung hòa được cả hai con người ấy. Bên cạnh việc dung hòa giữa ảnh tử và chân thân, chính bản thân Tiểu Ngải cũng có sự giằng xé nội tâm quyết liệt, chọn người chồng đầu ấp tay gối bao năm hay chọn đi theo dục vọng như một người đàn bà.

Dù ở thời điểm hiện tại, các nhà làm phim không còn phải quá vất vả để thực hiện những cảnh kỹ xảo nhưng với Ảnh, Trương Nghệ Mưu quyết định thực hiện bộ phim bằng những gì thủ công nhất. Ông yêu cầu mọi cảnh quay phải là người thật và từ chối việc sử dụng công nghệ mô phỏng hình ảnh của diễn viên. Ngay cả những cảnh mưa trong phim cũng được quay dưới mưa thật, vì thế quá trình quay những cảnh này diễn ra mất tầm một tháng.

Bằng hai màu chủ đạo trắng – đen, Ảnh giống như một bức tranh thủy mặc. Gam màu trung tính không những không khiến bộ phim trở nên nhạt nhòa mà còn làm cho hình ảnh trong phim trở nên đẹp và hoàn mỹ hơn.

Bên cạnh hình ảnh, âm nhạc trong phim cũng thực sự xuất sắc. Tiếng đàn tam thập lục khi thì réo rắt, khi lại trầm mặc, có lúc lại trở nên dồn dập căng thẳng theo từng nhịp chuyển động của phim. Hình ảnh và âm thanh trong phim hết sức hòa quyện, tổng hòa lại thành một tác phẩm nghệ thuật đặc sắc.

Có thể nói, Ảnh là sự trở lại đầy ngoạn mục của đạo diễn Trương Nghệ Mưu sau cú ngã ngựa Tường thành. Đây là bộ phim đẹp và giàu chất điện ảnh đúng như những gì đã làm nên tên tuổi của ông trước đó.  Mượn câu chuyện về võ thuật, Ảnh mang thông điệp về triết lý nhân sinh đậm chất Á Đông khiến người xem chìm đắm vào thế giới đẹp như một bức tranh thủy mặc do Trương Nghệ Mưu vẽ nên. Nhịp phim chậm nhưng đầy cuốn hút, Ảnh chắc chắn là bộ phim sẽ khiến người xem phải ám ảnh và suy ngẫm về câu chuyện được gửi gắm bên trong.

Shadow - Ảnh dự kiến khởi chiếu tại Việt Nam vào tháng 1 năm 2019.

Thực hiện: Lê Thủy Tiên

Nguồn: www.lofficiel.vn